Diensten

Nieuws

Boek: Spiral Dynamics

  • Spiral Dynamics - Denkfundamenten ontsluierd

Follow Max Herold on Twitter

Jij, de organisatie en gezondheid

Print E-mail
Geschreven door Max Herold - Managementissues.com   
?Hoe meer zieken er zijn, hoe beter artsen en farmaceutische bedrijven er aan kunnen verdienen'; zo klonk ongeveer de uitspraak van een persoon die ik jaren geleden, ik was toen nog niet getrouwd en ging nog wat meer op stap, sprak in een kroeg. En in die uitspraak zit wel wat in als je daar verder over nadenkt.
 Analyse van financiële geldstromen in de gezondheidszorg leert ons dat we een gezondheidssysteem hebben ontwikkeld dat in werkelijkheid een ziekenzorgsysteem is. Er blijkt dat 10% van het geld wordt besteed aan het voorkomen van ziekten en 90% om de ziekte aan te pakken. Je zou zelf kunnen stellen dat mensen te  weinig wordt geleerd hoe ze moeten handelen, eten en leven op een manier die een goede gezondheid oplevert en behoudt.

Als je kwaad wilt denken over de huidige medische bedrijfstak dan zou je geneigd zijn te stellen dat farmaceutische bedrijven ook niet gediend zijn van deze laatste benadering. Dit wordt bevestigd door het feit dat er in Amerika een neiging is om presentatoren van talkshows die het medische systeem ter discussie stellen, voor de rechtbank te slepen. (lees hiervoor o.a. het boek 'diet for a new America' van John Robbins).

In het oude China hanteerde men op vele plaatsen voor artsen heel andere regels. Los van het feit dat men m.b.t. het genezen van mensen uitging van paradigma's die leidden tot zaken als acupunctuur, ayurvedische geneeskunst etc. was ook een belangrijk uitgangspunt dat ziekten ontstaan door disharmonie in het sociale systeem. M.a.w. er komen meer zieken als er disharmonie in de gemeenschap is. Welnu, dit leidde tot een heel andere wijze van belonen dan in onze hedendaagse samenleving het geval is. Als er een zieke was in de gemeenschap dan werd er een kruis in de tuin van de dokter geplaatst, bij een tweede zieke een tweede kruis en bij een derde kon hij ophoepelen.

In plaats van voor het aantal zieken betaald te worden, werd hij betaald voor het aantal gezonde gemeenschapsleden. Een dergelijke arts was daardoor zeer alert op de harmonie in de gemeenschap maar ook op de innerlijke harmonie bij mensen zelf. Er zit immers ook een relatie tussen de harmonie in een gemeenschap en de innerlijke harmonie bij mensen zelf.  Logisch dat in zo'n wereld meditatie, tai chi en yoga een grote vlucht namen. Deze methoden bevorderen de gezondheid van zowel de geest als het lichaam.

Iets van deze vorm van denken zie je tegenwoordig terug in ons premiestelsel waarin bedrijven die meer zieken hebben hogere premies moeten betalen. Maar stel je nu eens voor dat we deze manier van denken ook binnen in een organisatie gaan introduceren. Dat zou nog eens een katalysatormechanisme kunnen zijn.

Stel je eens voor dat de beloning voor een leidinggevende afhankelijk is van het aantal zieken in zijn afdeling. Bijv. bij een ziektepercentage van 5  % gaat 5% van zijn salaris af bij 10% gaat 10% van zijn salaris af etc. Normaal gesproken zal menig afdelingschef al bij de werving en selectie van medewerk(st)ers al wat kritisch pogen te kijken naar wat bij hem binnenkomt voor w.b. de gezondheid van mensen. Daarnaast zullen sommigen als vervolgstap sterkere controlemaatregelen invoeren om te kijken of mensen werkelijk ziek zijn, wat er dan wel eens toe zou kunnen leiden dat mensen nog meer ziek worden als gevolg van een verslechterende sfeer.  Maar alleen met die controlemaatregelen redt hij het niet. Hij zal heel bewust moeten gaan nadenken wat het effect van zijn gedrag is op de club mensen waar hij mee te maken heeft. Vele leidinggevenden zullen dan aan zichzelf moeten gaan werken teneinde een werkelijk goede sfeer te kunnen cre?ren in de club. Een leidinggevende dient zichzelf dan meer te gaan zien als een harmoni?rend ?instrument'. Dat zal velen laten nadenken hoe een reorganisatie in te zetten bijv. Kan ik die zodanig uitvoeren dat er mensen er niet onevenredig van gestressed raken en daardoor uitvallen.

Uiteraard zou je deze lijn kunnen doortrekken naar medewerk(st)ers zelf. Bijv. een korting als gevolg van sportblessures. (Alhoewel.... veel sporten werkt ook stressreducerend). Of gewoon als je een jaar lang niet ziek bent geweest krijg je een aantal dagen extra zoals in de bouwsector nu op een enkele plaats gebeurt. Of misschien moet er gewoon een extra verzekering komen voor sportblessures zoals een arbeidsgeneeskundige opperde. Tenslotte hebben medewerk(st)ers hebben ook hun eigen verantwoordelijkheid. En je zult uiteraard een uitzondering dienen te maken voor zeer zware of chronische ziekten zoals MS, ziekte van Parkinson, etc. 

Ten aanzien van die eigen verantwoordelijkheid nog een kleine anekdote.Een enkel ziekenhuis in Groot Brittanie wilde rokers zeer sterk wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid door ze de toegang tot het ziekenhuis te weigeren. Maar ja toen voelden zich er een paar gediscrimineerd waardoor ze er mee moesten stoppen. Het signaal was echter wel duidelijk:"Als je je gezondheid wilt aantasten okee, maar kom dan niet bij ons aan."
In het boek ?een derde gesprek met god' van Neal Donald Walsch (n.b. geen religieus boek in de traditionele zin van het woord) kun je de volgende soort info vinden:
"Als een organisatie het tot zijn doel zou maken medewerk(st)ers een lang en gezond leven helpen te leiden dan zal men medewerk(st)ers er bewust van moeten maken dat ze er de voorkeur aan geeft dat ze niet graag heeft dat medewerk(st)ers dood hormonenvlees eten, bekende kankerverwekkende dingen roken en grote hoeveelheden hersencellenslopende drankjes drinken. In het belang van hun eigen gezondheid. Van al deze zaken is al aangetoond dat deze zaken negatief uitwerken op de gezondheid van mensen. Misschien kun je medewerk(st)ers leren hoe het anders kan. Ook al werkt de hypnose van de reclame je tegen. En dat kan soms moeilijk zijn. Vergelijk het bijv. met de opvoeding van je kinderen. Als je doel is je nakomelingen vrij van geweld en woede op te voeden, dan werkt het niet om hen jarenlang voor levensechte beelden van geweld en woede te zetten. Ook dat is aangetoond.'

Nu zullen deze zinnen velen tegen de borst stuiten in de zin dat als ze zich te pletter willen roken of drinken dat ze vinden dat hun zaak is. Een recht op eigen wilsbeschikking. Als organisatie echter zou je wel kunnen stimuleren dat medewerk(st)ers beter met hun gezondheid omgaan door bijv. in de kantine produkten te serveren die niet met hormonen zijn bewerkt, medewerk(st)ers  rook-afkickcursussen aan te bieden of andere van dit soort instrumenten. Sommige bedrijven huren bijv. anti-stress masseurs in die met hun stoeltje langs de medewerk(st)ers lopen.

Naast al deze zaken zou je ook medewerk(st)ers kunnen leren hoe zij, uitgaande van het paradigma dat ziekten ook ontstaan door disharmonie in de organisatie c.q. relaties (bijv. bij reorganisaties), zichzelf te harmoni?ren en in het verlengde daarvan harmonie te brengen in de relaties die zij in de gemeenschap hebben.
Laat ik eens een concreet voorbeeld uit mijn eigen ervaring geven.

Anderhalve week geleden was ik boos, heel boos binnen mij eigen organisatie. Nadat ik met enige (langdurige) stemverheffing van wal was gestoken tegen een aantal collega's over wat er gebeurd was, had ik enige dagen later met dezelfde stemverheffingen een gesprek met de persoon die in mijn ogen (en dat is natuurlijk relatief) de boosdoener was. Je zou in dit geval kunnen spreken van een dis-harmonieuze situatie.

Nu heb ik op een bepaalde manier een goddelijk lichaam. Nee, niet in de vorm van bijv. Arnold Schwartsenegger of een andere topatleet maar in de zin dat ik directe fysieke signalen krijg als ik psychologisch iets doe dat niet goed voor me is. Bij andere mensen duurt dat vaak veel langer voordat ze effecten beginnen te voelen en dan zijn ze vaak veel drastischer. Maar bij iedereen doen deze effecten zich voor. En dit is natuurlijk niets nieuws. Psychosomatisch onderzoek heeft jaren geleden al uitgewezen  dat emoties als boosheid, mopperen, jaloezie, haat, stress of teveel zorgen maken zeer sterke lichaamsverzwakkende effecten kunnen hebben. Ze leiden tot biochemische reacties in je eigen lichaam die het opvreten en vernietigen. Bij mij leidde dat in korte tijd naar een keelontsteking gecombineerd met een verkoudheid waarbij ik duidelijk merkte dat dit te maken had met mijn eigen boosheid. Om in eerste instantie in harmonie te komen met mezelf besloot ik aandacht te gaan schenken aan de boosheid. Met een NLP-techniek genaamd ?kerntransformatie'. Wat wilde die boosheid bereiken? Het antwoord dat ik vanuit mijn innerlijk kreeg was ?erkenning'. Maar daarmee was ik voor mijn gevoel nog niet want ?erkenning' vond ik voor mij zelf niet zo'n positieve waarde. Hij maakt je afhankelijk in je gevoel van anderen en heeft daardoor iets ?slachtofferigs' in zich. En bovendien er zit iets in van ?ik tegenover een ander' en dat vond ik ook niet harmoni?rend in ieder geval niet voor mezelf. Daarom stelde ik nog eens de vraag:"Wat wil ik met ?erkenning' bereiken? Het antwoord dat naar boven kwam was ?realiseren van mijn potentieel'. Toen ik nog eens dezelfde vraag stelde ?wat wil ik bereiken met het realiseren van mijn potentieel' kwam er iets naar boven in de trant van BESTAAN/ZIJN.

Na deze antwoorden gevonden te hebben, draaide ik de zaken om door de vraag te stellen:"Als ik me inleef in het gevoel dat behoort bij ?BESTAAN/ZIJN' en 'realiseren van mijn potentieel' en ik houd dat vast  en ga staan in de situatie dat ik naar erkenning op de voorgrond staat, wat verandert er dan in mijn perceptie. Het gekke was dat er geen sprake meer was van boosheid in mij. In mij ontstond een gevoel van rust en ontspannenheid en ik werd licht in mijn hoofd. Alsof je iets loslaat. Het grappige was dat de keelpijn binnen een half uur verdwenen was.  Nu nog even aan de verkoudheid gaan werken.